Định Kiến !

Định kiến của bạn đáng sợ đến mức nào? 

Đã bao giờ bạn chứng kiến cảnh cùng một câu nói nhưng mỗi người lại nghe ra một kết quả khác nhau. Một người thì thấy toàn màu sáng, còn một người thì thấy toàn màu tối; cho dù câu nói đó về bản chất không hề thay đổi?

Rất nhiều người nhìn nhận sự việc, con người… dựa vào cảm xúc và định kiến ban đầu. Khi họ đọc những gì bạn viết, nghe những gì bạn trình bày… họ sẽ luôn nghĩ theo chiều hướng mà họ đã định hình sẵn về bạn. 

Ví dụ: ấn tượng ban đầu của họ dành cho bạn là một kẻ kiêu ngạo, giả tạo… thì não họ sẽ lập tức thu thập những thông tin để chứng minh cho ấn tượng định kiến cảm xúc ban đầu này về bạn là đúng. Điều này có nghĩa là họ sẽ bỏ qua hết tất cả những gì tốt đẹp về bạn, những câu nói giá trị của bạn… gạt bỏ hết ! Để lựa chọn những thứ hoàn toàn tiêu cực về bạn, thậm chí não họ còn có thể đánh tráo, xuyên tạc, thổi phồng mọi chuyện… cuối cùng chỉ để chứng minh cho định kiến ban đầu của họ về bạn là đúng ! 

Đó là một cái bẫy tâm lý mà ít ai nhận ra khi nó bị bản ngã và sự đố kỵ thao túng. Điều đó khiến một người khó chấp nhận được thành công của người khác. 

Đúng như câu nói dân gian “ghét ai ghét cả đường đi lối về”. 

Trong thời đại mạng xã hội ngày nay nó càng lộ rõ dạng tâm lý này và nghiêm trọng hơn là nó có tính bầy đàn. Rất nhiều lời công kích được nhắm vào một cá nhân chỉ bởi cảm xúc và thiên kiến dẫn tới đánh tráo khái niệm và quy chụp tội danh cho người khác. Phủ nhận hết sạch trơn những gì tốt đẹp chỉ lưu giữ những gì mà định kiến cho là xấu xa. 

Rồi người đạo này lấy định kiến của mình để phỉ báng đạo kia. Người thuộc ý thức hệ này lấy định kiến thế giới quan của mình để bôi nhọ ý thức hệ của người khác. 

Từ đó chiến tranh xảy ra … 

Sự đau thương tìm đến… 

Đối nghịch với định kiến xấu là định kiến tốt. Khi nó bị đẩy lên cao thì người ta sẽ tôn sùng thần tượng. Người ta chỉ thấy cái tốt mà bỏ qua hết mọi khuyết điểm của một người, thậm chí cả những điều sai trái, phi luân… cũng được dễ dàng phớt lờ để bảo vệ cho định kiến thần tượng. Gần đây chúng ta thấy rõ nhất, những tội phạm được nhiều người tôn sùng. Những người bình thường được đẩy lên hàng Phật, Thánh… Một bên thì định kiến toàn tìm khuyết điểm của người khác để hạ bệ, còn một bên thì định kiến lý tưởng hoá một người lên quá mức thực tế. Cả hai đều là sự méo mó của trí tuệ nhận biết. 

Định kiến, thiên kiến cảm xúc chính là kẻ thù của chân lý. Trở ngại của trí tuệ. Nó nương tựa vào cái tôi để hoạt động. Sự yếu đuối muốn dựa dẫm, sự ganh ghét đố kỵ… sẽ định hình thiên kiến cảm xúc khi ta nhìn nhận một con người hay sự việc, nó quyết định hành động của chúng ta khi lựa chọn thông tin để củng cố thiên kiến cảm xúc. 

Chúng ta cần nhận biết nó và tránh xa nó để chạm tới sự SÁNG SUỐT ! 

#dichsuthuyngo