CUỘC SỐNG CÂN BẰNG

Một buổi sáng nào đó, nếu chịu khó ngồi yên và nhìn xuống mặt đất, ta có thể thấy một đàn kiến đang tha những mảnh thức ăn vụn, kéo xác một con ruồi, hoặc bu kín quanh một mẩu sắn mì rơi bên vệ đường.

Nhìn thì chỉ là chuyện rất nhỏ. Nhưng ngẫm kỹ, trong đó lại có cả một vòng vay trả của sự sống.

Con ruồi trước khi chết cũng từng sống nhờ vào những thứ khác.

Mẩu sắn mì trước khi trở thành thức ăn cho đàn kiến cũng từng hút nước, hút dưỡng chất từ lòng đất mà lớn lên.

Con kiến hôm nay đang ăn con ruồi, ngày mai có thể lại trở thành thức ăn cho chim chóc.

Cứ thế, loài này nương vào loài kia mà sống. Cái này mất đi lại nuôi dưỡng cho cái khác tồn tại. Trong trời đất dường như chẳng có thứ gì chỉ biết nhận mà không phải trả.

Đời người cũng vậy.

Ta lấy của thiên nhiên quá nhiều thì thiên nhiên sẽ có ngày cạn kiệt.

Ta tàn phá môi trường sống thì chính con người phải sống trong một môi trường ngày càng khắc nghiệt.

Ta gieo chém giết, hận thù thì cái giá cuối cùng vẫn là máu, nước mắt và những cuộc đời tan nát.

Ta làm người khác đau khổ, dù sớm hay muộn, chính mình cũng phải sống trong những hệ quả do mình tạo ra.

Đó là lẽ cân bằng.

Con người càng muốn chiếm hữu nhiều thì càng có nhiều thứ để lo mất. Càng muốn lấy hết về mình thì món nợ với cuộc đời càng lớn.

Cho nên, muốn cuộc sống được cân bằng, đôi khi không phải tìm cách có thêm, mà phải học cách bớt lấy và biết cho đi.

Bởi suy cho cùng, con người đã nhận từ cuộc đời quá nhiều rồi.

Ta nhận khí trời để thở, nhận nước để uống, nhận cây cỏ và muôn loài để nuôi thân, nhận công sức của biết bao người để có được cuộc sống hôm nay. Nếu chỉ biết nhận mà không biết gìn giữ, bồi đắp và trả lại, sự cân bằng ấy trước sau cũng bị phá vỡ.

Hiểu được điều này, người ta tự nhiên sẽ bớt tham một chút, bớt tranh một chút, biết sửa mình, sửa đức và biết thương những sự sống quanh mình hơn.

Giữ cho vạn vật một con đường sống, cũng chính là giữ lại một con đường sống cho mình.

Bởi giữ được cân bằng, chính là giữ được sự sống.

TUỔI XUNG KHẮC VÀ ĐẠO NGHĨA VỢ CHỒNG

Có nhiều người đi xem tuổi, nghe một câu “hai tuổi này khắc nhau” liền sinh lo lắng. Người chưa cưới thì sợ mà bỏ lỡ một mối duyên. Người đã thành vợ thành chồng, đang sống với nhau yên ổn, lại bắt đầu nghi ngại rồi chuyện gì không hay xảy ra cũng đem hai chữ “khắc tuổi” ra mà nghĩ.

Theo tôi, như vậy là quá chấp vào số mà quên mất đạo làm người.

Trong cái khắc vẫn có cái sinh. Trong điều tưởng là xấu đôi khi lại có cái hay ẩn phía sau. Mệnh số cho chúng ta biết một phần thuận nghịch của đời người, chứ không phải để con người nhìn vào đó rồi sợ hãi, trốn tránh hay phó mặc cuộc đời.

Vợ chồng sống được với nhau lâu dài, điều quan trọng trước hết vẫn là cái nghĩa.

Là khi thương nhau thì biết trân trọng nhau.

Khi bất đồng thì biết nhường nhau một lời.

Khi người kia có điều chưa phải thì biết lựa lời mà nói.

Khi gia đình gặp khó khăn thì không ai vội quay lưng bỏ chạy.

Và khi đã có con cái, càng phải hiểu rằng mỗi lời nói, mỗi cách đối xử của cha mẹ đều đang góp phần tạo nên một mái nhà cho con mình lớn lên.

Đó mới là phúc đức trong đời sống vợ chồng.

Có khi hai người khắc nhau một chút lại là cơ hội để cả hai học cách sửa mình. Bởi nếu cuộc đời lúc nào cũng thuận theo ý mình, chưa chắc con người đã nhìn thấy được những góc cạnh trong chính bản thân mình.

Sống chung mới biết tính nhau.

Va chạm mới biết nhường nhau.

Gặp khó khăn mới biết ai có nghĩa.

Đi qua năm tháng mới biết tình cảm ban đầu có trở thành nghĩa phu thê hay không.

Bởi vậy, tôi vẫn tin vào câu: “Đức năng thắng số.”

Tuổi tác có thể cho chúng ta một điều để tham khảo, nhưng đừng biến nó thành bản án cho một cuộc hôn nhân.

Tôi từng thấy những đôi xét về tuổi thì xung khắc, vậy mà vẫn nắm tay nhau đi gần hết một đời. Cũng từng thấy những đôi tuổi rất đẹp, ngày cưới chọn rất kỹ, nhưng chẳng bao lâu sau đã mỗi người một ngả.

Bởi cuối cùng, sống với nhau đâu phải hai cái tuổi sống với nhau.

Mà là hai con người.

Nếu hai người biết thương, biết nhịn, biết giữ nghĩa, biết sửa mình và cùng nhau vun đắp thì cái khắc cũng có thể hóa thành cái hòa.

Còn nếu lòng người đã đổi, nghĩa đã cạn, ai cũng chỉ biết phần mình, thì dẫu có hợp tuổi đến đâu cũng khó giữ được một mái nhà.

Cho nên xem tuổi thì cứ xem, biết điều thuận nghịch thì cứ biết. Nhưng đừng vì một chữ “khắc” mà vội đánh mất một người có tình có nghĩa với mình.

Số có thể cho ta biết một phần duyên.

Nhưng sống với nhau được bao lâu, đi với nhau được bao xa, còn phải xem cái tâm, cái đức và cái nghĩa mà hai người dành cho nhau.

TIÊU PHƯỚC VÀ TÍCH PHƯỚC

Chuyện kể rằng có hai người cùng đến xin gạo nơi Thần Ngũ Cốc.

Một người xin nhận luôn mười hai thúng. Anh ta nghĩ đơn giản rằng có sẵn thật nhiều trong nhà thì cả năm chẳng còn phải lo nghĩ. Nhưng mỗi ngày một người ăn được bao nhiêu? Gạo cứ thế chất trong kho, lâu ngày sinh ẩm mốc, sâu mọt, rồi chuột bọ kéo đến phá. Mười hai thúng tưởng là nhiều, cuối cùng lại chẳng còn được bao nhiêu.

Người kia thì khác. Anh chỉ nhận mỗi tháng một thúng. Ăn hết thúng này mới nhận thúng khác. Thành ra gạo lúc nào cũng mới, chẳng phải tích trữ quá nhiều, cũng không phải canh cánh trong lòng chuyện hao hụt, mất mát.

Ngẫm ra, phước của một đời người cũng có phần giống như vậy.

Không phải cứ có thật nhiều mới gọi là có phước. Nếu có mà không biết quý, được mà không biết giữ, hưởng mà chẳng biết chừng mực, thì phước nhiều đến đâu cũng có ngày hao mòn.

Người xưa nói chuyện “tiêu phước” và “tích phước”, suy cho cùng cũng là nhắc con người về chữ biết đủ.

Tiền bạc đang có, danh vọng đang được, địa vị đang giữ hay những thuận lợi mình gặp trong đời đều đáng trân trọng. Hôm nay dư dả không có nghĩa ngày mai vẫn dư dả. Hôm nay được nhiều người biết đến cũng không có nghĩa thời vận cứ mãi thuận chiều.

Phước giống như nước chứa trong một cái chum. Ngày nào cũng múc ra mà chẳng bao giờ bồi thêm vào, thì chum có lớn mấy cũng đến lúc cạn.

Vậy nên có tiền thì dùng tiền cho đúng chỗ. Có danh càng phải biết giữ mình. Có điều kiện hơn người càng nên sống khiêm nhường. Khi mình có dư mà gặp người thật sự cần, giúp được thì giúp.

Đó không phải là bắt mình sống khổ, càng không phải có phước mà không dám hưởng. Chỉ là hưởng nhưng không hoang phí, có mà không kiêu, đủ mà không tham, đồng thời biết gieo thêm những điều lành cho mai sau.

Có người tiền bạc chất đầy mà đêm nằm vẫn chẳng yên. Cái giàu như vậy đôi khi chẳng khác nào ngồi trên một đống lửa.

Lại có người cuộc sống chẳng phô trương, chỉ biết quý những gì mình đang có, sống vừa đủ, lòng thanh thản và sẵn lòng chia sẻ khi có thể. Nhìn bên ngoài có thể không thấy họ giàu, nhưng cái phước ấy lại bền.

Đời người đâu cần phải gom hết mọi điều tốt đẹp về mình trong một lần.

Hoa có mùa để nở.

Lộc có thời để đến.

Biết đủ thì bớt tham.
Biết giữ thì bớt phí.
Biết cho thì phước lại sinh.

Cái giàu lâu dài, có lẽ nằm ở đó.